ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ
Σχολή Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης
Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ημερομηνία: Τρίτη, 7 Ιουλίου 2026, 11:30
Αίθουσα: Δ5.015 (αίθουσα συνεδριάσεων ΜΠΔ)

Ονοματεπώνυμο: ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Θέμα: Σχεδιασμός τουριστικών διαδρομών για ομάδες με χρήση αλγορίθμου τεχνητής αποικίας μελισσών και πολυκριτήριας μεθόδου UTASTAR

Title: Design of Tourist Routes for Groups Using an Artificial Bee Colony Algorithm and the UTASTAR Multi-Criteria Method

Εξεταστική Επιτροπή

• ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, Καθηγητής (επιβλέπων)
• ΜΑΡΙΝΑΚΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ, ΕΔΙΠ
• ΜΑΤΣΑΤΣΙΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, Ομότιμος Καθηγητής

Περίληψη

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το πρόβλημα προσανατολισμού (Orienteering Problem - OP) στο πλαίσιο του σχεδιασμού διαδρομών για ομάδες τουριστών που κινούνται ως ενιαία μονάδα εντός αστικού περιβάλλοντος. Το αρχικό πρόβλημα διατυπώνεται ως μονοκριτηριακό, όπου κάθε σημείο ενδιαφέροντος (Point of Interest - POI) διαθέτει μία ενιαία "αμοιβή" και στόχος είναι η μεγιστοποίηση της συνολικής αξίας των επισκέψεων υπό χρονικούς περιορισμούς. Για την παραγωγή ποιοτικών και διαφοροποιημένων αρχικών λύσεων, αξιοποιείται ο ευρετικός αλγόριθμος τεχνητής αποικίας μελισσών (Artificial Bee Colony - ABC), ο οποίος προσομοιώνει τη συμπεριφορά των μελισσών κατά την αναζήτηση τροφής. Δημιουργείται ένα σύνολο εναλλακτικών διαδρομών, από τις οποίες διατηρείται εκείνο το υποσύνολο λύσεων που ξεπερνά ένα καθορισμένο όριο ποιότητας, ώστε να εξασφαλιστεί ποικιλία λύσεων και σημείων ενδιαφέροντος για το σύνολο της ομάδας. Στη δεύτερη φάση, το πρόβλημα επεκτείνεται σε πολυκριτηριακή μορφή, ώστε να ληφθούν υπόψη οι ατομικές προτιμήσεις των τουριστών της ομάδας. Καθένας εξ αυτών αποδίδει διαφορετική βαθμολογία ενδιαφέροντος στα POIs, με αποτέλεσμα η βαθμολογία των ήδη αξιολογημένων διαδρομών να μην είναι πλέον αντικειμενική για το κάθε μέλος της ομάδας. Για την επίλυση του προβλήματος αυτού, εφαρμόζεται η πολυκριτήρια μέθοδος UTASTAR, η οποία λαμβάνει ως είσοδο τις αξιολογήσεις των τουριστών επί των διαδρομών (πίνακας επιδόσεων), καθώς και μια μερική κατάταξη των αρχικών λύσεων με βάση την τιμή της αντικειμενικής συνάρτησης από το αρχικό OP. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, προκύπτει ένα συλλογικό μοντέλο προτιμήσεων, το οποίο αποτυπώνεται ως συνάρτηση χρησιμότητας. Η τελική φάση περιλαμβάνει την επίλυση του OP, αυτή τη φορά με στόχο τη βελτιστοποίηση της συνάρτησης χρησιμότητας που εξήγαγε η UTASTAR. Το νέο πρόβλημα οδηγεί σε διαδρομές που εξυπηρετούν καλύτερα τις συλλογικές προτιμήσεις της ομάδας. Η συνολική μεθοδολογία συνδυάζει τους ευφυείς ευρετικούς αλγορίθμους με την πολυκριτήρια ανάλυση αποφάσεων, προσφέροντας μία ολοκληρωμένη και ευέλικτη λύση στο σχεδιασμό ομαδικών τουριστικών διαδρομών.